Valve Software’ın Steam üzerinden Linux’ta Windows oyunlarını çalıştırabilmemizi sağlayan Proton aracı, geçtiğimiz günlerde 11.0-2 sürümüyle güncellendi. Wine tabanlı bu popüler yazılım, Linux dünyasında oyun oynamayı gün geçtikçe daha keyifli hale getiriyor ve yeni sürümle birlikte oynanabilir oyun sayısına 9 yapım daha eklendi.
Proton kullanmayanlar için kısaca özetleyelim: Proton, Valve tarafından geliştirilen ve Wine projesi üzerine inşa edilmiş bir uyumluluk katmanı. Temel amacı, Windows için üretilmiş oyunların Linux üzerinde ek bir işlem yapmaya gerek kalmadan (veya çok az bir müdahaleyle) çalışabilmesini sağlamak. Steam Deck’in bu kadar başarılı olmasının arkasındaki teknolojilerden biri de tam olarak bu — hatta denilebilir ki Proton olmasaydı Steam Deck bugünkü haliyle var olamazdı.
Bu Güncellemeyle Hangi Oyunlar Linux’ta Oynanabilir Hale Geldi?
Proton 11.0-2 ile birlikte artık Linux üzerinde sorunsuz şekilde çalışabilen oyunlardan biri AsteroidsHD. Bu oyun, tek oyunculu, çok oyunculu ve gerçek zamanlı modlara sahip, klasik arcade tarzında bir uzay savaşı deneyimi sunuyor. Eğer 80’lerin arcade salonlarını hatırlayan ya da o dönemin retro atmosferini seven biriyseniz, bu oyun tam size göre olabilir.
Valve’ın resmi değişiklik notlarında listelenen diğer oyunlar arasında farklı türlerden yapımlar bulunuyor. Proton ekibi her sürümde belirli bir oyun listesini test edip uyumluluk sorunlarını gidererek bu oyunları “oynanabilir” statüsüne taşıyor. Bu süreç, ProtonDB gibi topluluk platformlarından gelen geri bildirimler ve Valve’ın kendi test ekiplerinin çalışmalarıyla şekilleniyor.
Proton Sürümleri Nasıl Çalışır?
Proton’un sürüm numaralandırması genellikle büyük bir ana sürümü (örneğin 11.0) takip eden küçük yama sürümlerinden (11.0-1, 11.0-2 gibi) oluşuyor. Bu küçük güncellemeler, genellikle belirli oyunlardaki hataları düzeltmeye, performans iyileştirmeleri yapmaya ve yeni oyunlar için uyumluluk eklemeye odaklanıyor. Büyük sürüm sıçramaları ise (10’dan 11’e geçiş gibi) daha kapsamlı Wine ve DXVK/VKD3D güncellemelerini içeriyor.
Kendi Sisteminizde Proton 11.0-2’yi Nasıl Kullanabilirsiniz?
Eğer Steam istemcisini Ubuntu veya başka bir Linux dağıtımında kullanıyorsanız, Proton sürümlerini otomatik olarak alırsınız. Ancak belirli bir oyun için manuel olarak Proton sürümü seçmek isterseniz, aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:
- Steam kütüphanenizden ilgili oyuna sağ tıklayın ve Özellikler (Properties) seçeneğine gidin.
- Açılan pencerede Uyumluluk (Compatibility) sekmesine geçin.
- “Belirli bir Steam Play uyumluluk aracını zorla kullan” seçeneğini işaretleyin.
- Açılan listeden Proton 11.0-2 veya “Proton Deneysel” (Proton Experimental) sürümünü seçin.
- Oyunu yeniden başlatarak değişikliğin etkili olup olmadığını kontrol edin.
Steam’de Proton sürümlerinin görünmesi için istemcinizin güncel olduğundan emin olmanızı öneririz. Steam’i güncellemek için terminalden şu komutu kullanabilirsiniz:
sudo apt update && sudo apt upgrade steam
Elbette Steam’i Snap veya Flatpak üzerinden kurduysanız, güncelleme komutları farklılık gösterecektir. Snap kullanıcıları sudo snap refresh steam komutunu, Flatpak kullanıcıları ise flatpak update komutunu tercih edebilir.
Hangi Oyunun Çalışıp Çalışmadığını Nereden Öğrenebilirim?
Bir oyunun Linux’ta Proton ile ne kadar iyi çalıştığını öğrenmenin en güvenilir yolu, topluluk destekli ProtonDB sitesini ziyaret etmek. Burada kullanıcılar deneyimlerini paylaşarak oyunlara “Altın”, “Platin”, “Gümüş” gibi derecelendirmeler veriyor. Eğer bir oyun “Platin” veya “Altın” derecesine sahipse, büyük olasılıkla ek bir ayar yapmanıza gerek kalmadan sorunsuz çalışacaktır.
Not: Bazı çevrimiçi oyunlarda anti-cheat (hile önleme) sistemleri Proton uyumluluğunu etkileyebiliyor. Oyun satın almadan önce ProtonDB üzerinden kontrol etmek her zaman akıllıca bir tercihtir.
Proton projesi, Valve’ın Linux oyun ekosistemine olan yatırımının en somut örneklerinden biri olmayı sürdürüyor. Her yeni sürümle birlikte Windows’a bağımlılığımız biraz daha azalıyor ve Linux masaüstünde oyun oynamak giderek daha keyifli bir deneyime dönüşüyor. Siz de Proton 11.0-2’yi deneyip favori oyunlarınızın Linux’ta nasıl çalıştığını yorumlarda bizimle paylaşabilirsiniz.